φύσις δὲ καθ᾽ Ἡράκλειτον κρύπτεσθαι φιλεῖ.
Η φύση, κατά τον Ηράκλειτο, αρέσκεται να κρύβεται.¹
Η φύση αγαπάει να κρύβει τον εαυτό της.²
Ἡ φύση συνήθως κρύβεται.³
Ὁ Ἡράκλειτος ἔλεγε ὅτι ἡ φύση ἀρέσκεται νὰ κρύβεται.
1. [Ηράκλειτος Εφέσιος, Κείμενα, σελ. 458-459, μτφρ. Γιώργος Διανέλος Γεωργούδης, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, Βόλος, 2003]
2. [Ηράκλειτος, Άπαντα, σελ. 132-133, μτφρ. Τάσος Φάλκος-Αρβανιτάκης, εκδ. Ζήτρος, Θεσσαλονίκη, 1999]
3. [Προσωκρατικοί, Ἡράκλειτος, σελ. 52-53, μτφρ. Εὐάγγελος Ν. Ροῦσσος, ἐκδ. στιγμή, Ἀθήνα, 2011]
4. [H. Diels - W. Kranz, Οἱ Προσωκρατικοί / Τόμος Α᾽, σελ. 364, ἀπόδοση: Βασ. Α. Κύρκος, Δημοσθ. Γ. Γεωργοβασίλης, ἐκδ. Δημ. Ν. Παπαδήμα, Ἀθήνα, 2011]
Στο λεξικό Liddell & Scott αναφέρονται διάφορες σημασίες της λέξης φύσις και ειδικά για το κείμενο ετούτης της περικοπής σημειώνεται πως η σημασία της πρέπει να είναι η φύση ως μία γενεσιουργός δύναμη: «nature as an originating power».
Ο Kirk καταλήγει στο συμπέρασμα πως η λέξη εδώ πρέπει να σημαίνει «the real constitution of a thing, or of things severally», την πραγματική οργάνωση κάποιου πράγματος ή των πραγμάτων ιδιαιτέρως.
σ. 459
Ο άνθρωπος που ξέρει ότι «ἕν πάντα εἶναι», δεν μπορεί να νομίζει πως αρέσκεται να κρύβεται μόνο η φύσις των επιμέρους πραγμάτων ή μερικών από αυτά. Ασφαλώς αυτή είναι η βασική σημασία που έχει στον νου, αλλά εδώ επισημαίνει πως αρέσκεται να κρύβεται και η φύσις του κόσμου ως σύνολο. Αφού τα πάντα είναι ένα και ο κόσμος είναι τα πάντα, ο κόσμος ως σύνολο κρύβει από τους ανθρώπους την πραγματική υπόστασή του, όπως την κρύβουν και τα επιμέρους πράγματα που τον απαρτίζουν.
σ. 460
Γ. Δ. Γεωργούδης
