26-3-2025


ὁ ἄναξ, οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς, οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει. 




Ο βασιλιάς, το μαντείο του οποίου βρίσκεται στους Δελφούς, ούτε ομιλεί ούτε κρύβει αλλά σημαίνει.¹ 


Ο άνακτας, στον οποίο ανήκει το μαντείο των Δελφών, ούτε λέει ούτε κρύβει, αλλά δείχνει με σημάδια.² 


Ὁ βασιλιάς, ποὺ τὸ μαντεῖο του εἶναι στοὺς Δελφούς, οὔτε λέει οὔτε κρύβει, ἀλλὰ ὑποσημαίνει.³ 


Ὁ ἄνακτας, στὸν ὁποῖο ἀνήκει τὸ μαντεῖο τῶν Δελφῶν, οὔτε ἀποκαλύπτει οὔτε ἀποκρύπτει κάτι, ἀλλὰ δίνει ἁπλῶς (ὁρισμένα) σημάδια.





1. [Ηράκλειτος Εφέσιος, Κείμενα, σελ. 362-363, μτφρ. Γιώργος Διανέλος Γεωργούδης, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, Βόλος, 2003]


2. [Ηράκλειτος, Άπαντα, σελ. 118-119, μτφρ. Τάσος Φάλκος-Αρβανιτάκης, εκδ. Ζήτρος, Θεσσαλονίκη, 1999]


3. [Προσωκρατικοί, Ἡράκλειτος, σελ. 54-55, μτφρ. Εὐάγγελος Ν. Ροῦσσος, ἐκδ. στιγμή, Ἀθήνα, 2011]


4. [H. Diels - W. Kranz, Οἱ Προσωκρατικοί / Τόμος Α᾽, σελ. 358, ἀπόδοση: Βασ. Α. Κύρκος, Δημοσθ. Γ. Γεωργοβασίλης, ἐκδ. Δημ. Ν. Παπαδήμα, Ἀθήνα, 2011]





Ο θεός του Ηράκλειτου είναι το «ἕν σοφόν», η αντίληψη ενός ενιαίου κοσμικού σύμπαντος, που είναι κατανοητό από τον άνθρωπο επειδή είναι λογικό σύμπαν και, επομένως, κατανοητό από τον κοινό λόγο όλων των ανθρώπων. Οι άλλοι θεοί, όπως ο βασιλιάς που το μαντείο του βρίσκεται στους Δελφούς, ούτε λέγουν ούτε κρύπτουν γιατί οι θεοί δεν μιλούν σε κανέναν ούτε θέλουν να παραπλανήσουν κάποιους. Ο θεός του Ηράκλειτου, όμως, επισημαίνεται με την παρουσία του κόσμου και οι λίγοι που θέλουν να τον γνωρίσουν είναι δυνατόν να το κατορθώσουν με τον τρόπο του Ηράκλειτου: παρατηρώντας τα σημεία του κόσμου και διερευνώντας τον εαυτό τους. 


σ. 364-365


Δ. Γ. Γεωργούδης 

Ο ΧΡΟΝΟΣ