11-1-2023


Καὶ ἅμα ταῦτ᾿ αὐτοῦ λέγοντος ὁ Χαρμίδης εἰσέρχεται.

   Ἐμοὶ μὲν οὖν, ὦ ἑταῖρε, οὐδὲν σταθμητόν· ἀτεχνῶς γὰρ λευκὴ στάθμη εἰμὶ πρὸς τοὺς καλούς  –σχεδὸν γάρ τί μοι πάντες οἱ ἐν τῇ ἡλικίᾳ καλοὶ φαίνονται– ἀτὰρ οὖν δὴ καὶ τότε ἐκεῖνος ἐμοὶ θαυμαστὸς ἐφάνη τό τε μέγεθος καὶ τὸ κάλλος, οἱ δὲ δὴ ἄλλοι πάντες ἐρᾶν ἔμοιγε ἐδόκουν αὐτοῦ –οὕτως ἐκπεπληγμένοι τε καὶ τεθορυβημένοι ἦσαν, ἡνίκ᾿ εἰσῄει– πολλοὶ δὲ δὴ ἄλλοι ἐρασταὶ καὶ ἐν τοῖς ὄπισθεν εἵποντο. καὶ τὸ μὲν ἡμέτερον τὸ τῶν ἀνδρῶν ἧττον θαυμαστὸν ἦν· ἀλλ᾿ ἐγὼ καὶ τοῖς παισὶ προσέσχον τὸν νοῦν, ὡς οὐδεὶς ἄλλοσ᾿ ἔβλεπεν αὐτῶν, οὐδ᾿ ὅστις σμικρότατος ἦν, ἀλλὰ πάντες ὥσπερ ἄγαλμα ἐθεῶντο αὐτόν. καὶ ὁ Χαιρεφῶν καλέσας με, Τί σοι φαίνεται ὁ νεανίσκος, ἔφη, ὦ Σώκρατες; οὐκ εὐπρόσωπος; 

    Ὑπερφυῶς, ἦν δ᾿ ἐγώ.

   Οὗτος μέντοι, ἔφη, εἰ ἐθέλοι ἀποδῦναι, δόξει σοι ἀπρόσωπος εἶναι· οὕτως τὸ εἶδος πάγκαλός ἐστιν.

    Συνέφασαν οὖν καὶ οἱ ἄλλοι ταὐτὰ ταῦτα τῷ Χαιρεφῶντι· κἀγώ, Ἡράκλεις, ἔφην, ὡς ἄμαχον λέγετε τὸν ἄνδρα, εἰ ἔτι αὐτῷ ἓν δὴ μόνον τυγχάνει προσὸν σμικρόν τι.

    Τί; ἔφη ὁ Κριτίας.

    Εἰ τὴν ψυχήν, ἦν δ᾿ ἐγώ, τυγχάνει εὖ πεφυκώς.




Κι ἐνῶ τά ᾽λεγε αὐτά, μπαίνει μέσα ὁ Χαρμίδης.

    Μὲ ἐμένα, φίλε μου, δὲν μπορεῖς νὰ μετρήσεις τίποτα σχετικὰ μὲ τοὺς ὄμορφους –γιατί οὔτε λίγο οὔτε πολὺ σχεδὸν ὅλοι σὲ αὐτὴ τὴν ἡλικία μοῦ φαίνονται ὄμορφοι– ἔτσι λοιπὸν καὶ τότε ἐκεῖνος σ᾽ ἐμένα φάνηκε ἄξιος θαυμασμοῦ γιὰ τὸ ἀνάστημα καὶ τὴν ὀμορφιά του, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι μοῦ ἔδιναν τὴν ἐντύπωση πὼς ἦταν ἐρωτευμένοι μὲ αὐτόν –ἔτσι σαστισμένοι καὶ θορυβημένοι ἦταν ὅταν μπῆκε–, κι ἄλλοι πολλοὶ θαυμαστές του ἀκολουθοῦσαν ἀπὸ πίσω. Κι ὅσο ἀφορᾶ ἐμᾶς τοὺς ἄνδρες τὸ πράγμα δὲν ἦταν καὶ τόσο ἐκπληκτικό· ἀλλὰ ἐγὼ πρόσεξα καὶ τὰ παιδιά, πῶς κανένα τους δὲν κοίταζε ἀλλοῦ, ἀκόμη καὶ τὰ πιὸ μικρά, οἱ πάντες εἶχαν στραμμένα τὰ βλέμματά τους σὲ αὐτὸν σὰν νὰ θαύμαζαν ἕνα ἄγαλμα. Καὶ ὁ Χαιρεφῶν μοῦ φώναξε καὶ μοῦ εἶπε, Ἔ! Σωκράτη, πῶς σοῦ φαίνεται ὁ νέος; Δὲν εἶναι εὐπαρουσίαστος;

    Ἐξαίσιος, εἶπα ἐγώ.

   Ἔ! λοιπὸν αὐτός, εἶπε, ἅμα θελήσει νὰ γυμνωθεῖ, θὰ σοῦ φανεῖ σὰν νὰ μὴν ἔχει κὰν πρόσωπο· τόσο πανέμορφο εἶναι τὸ σῶμα του.

    Τὰ ἴδια ἀκριβῶς Χαιρεφώντα ἔλεγαν καὶ οἱ ἄλλοι· κι ἐγώ, μὰ τὸν Ἡρακλῆ, εἶπα, πόσο ἀκαταμάχητο μοῦ τὸν παρουσιάζετε τὸν ἄνδρα, ἂν συμβαίνει νὰ ὑπάρχει ἐπάνω του καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη, κάτι μικρό.

    Τί, εἶπε ὁ Κριτίας.

    Ἂν ἡ ψυχή του, εἶπα ἐγώ, εἶναι κι αὐτὴ καλή.




[Πλάτωνος, Χαρμίδης, σελ. 20-21, μτφρ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, ἐκδ. Ἐκκρεμές, Ἀθήνα, 2014]



Νῦν δὲ πανταχῇ γὰρ ἡττώμεθα, καὶ οὐ δυνάμεθα εὑρεῖν ἐφ᾽ ὅτῳ ποτὲ τῶν ὄντων ὁ νομοθέτης τοῦτο τοὔνομα ἔθετο, τὴν σωφροσύνην. 


Καὶ τώρα ἔχουμε παντοῦ ἧττες καὶ δὲν μποροῦμε νὰ βροῦμε σὲ τί ἀπὸ ὅσα ὑπάρχουν ἔδωσε αὐτὸς ποὺ ὁρίζει τὰ ὀνόματα τοῦτο τὸ ὄνομα: σωφροσύνη. 


σ. 100, 101

Ο ΧΡΟΝΟΣ