SPIEGEL: Πριν από δύο χρόνια περίπου, σε μια συζήτηση με έναν βουδιστή μοναχό [Σ.τ.Μ.: στη γερμανική τηλεόραση], μιλήσατε για μια «ολότελα νέα μέθοδο της Σκέψης» και είπατε ότι αυτήν τη νέα μέθοδο της Σκέψης μπορούν «καταρχήν να ακολουθήσουν λίγοι μόνον άνθρωποι». Θέλατε να πείτε μ' αυτό ότι μόνον πολύ λίγοι μπορούν να έχουν ενοράσεις, οι οποίες είναι, κατά τη γνώμη σας, δυνατές και αναγκαίες;
HEIDEGGER: «Να έχουν», με την ολότελα πρωταρχική έννοια, να μπορούν κατά έναν τρόπο να τις πουν.
SPIEGEL: Ναι, όμως η μεταφορά στην πραγματικότητα δεν παρουσιάστηκε από την πλευρά σας ευδιάκριτα, ούτε και στη συνομιλία σας με τον βουδιστή.
HEIDEGGER: Ούτε και μπορώ να το κάνω ευδιάκριτο. Δεν γνωρίζω τίποτα για το πώς «πραγματώνεται» αυτή η Σκέψη. Μπορεί ακόμα ο δρόμος μιας Σκέψης να οδηγεί σήμερα προς τη σιωπή, για να διαφυλαχτεί η Σκέψη από τον εξευτελισμό ήδη από τον πρώτο χρόνο. Μπορεί ακόμα αυτή να χρειάζεται τριακόσια χρόνια για να «πραγματωθεί».
SPIEGEL: Καταλαβαίνουμε πολύ καλά. Όμως καθώς δεν θα ζούμε σε τριακόσια χρόνια, αλλά ζούμε εδώ και τώρα, δεν επιτρέπεται να σωπαίνουμε. Εμείς, οι πολιτικοί, πολιτευόμενοι, υπήκοοι ενός κράτους, δημοσιογράφοι και λοιπά πρέπει να παίρνουμε συνεχώς κάποια απόφαση. Πρέπει να τα βρίσκουμε με το σύστημα στο οποίο ζούμε, πρέπει να αναζητούμε να το αλλάξουμε, πρέπει να ανιχνεύουμε το στενό πέρασμα προς μια μεταρρύθμιση, το ακόμα στενότερο προς μια επανάσταση. Από τον φιλόσοφο περιμένουμε βοήθεια, αν και έμμεση βοήθεια φυσικά, βοήθεια από παράπλευρους δρόμους. Και τώρα ακούμε: Δεν μπορώ να σας βοηθήσω.
HEIDEGGER: Όντως δεν μπορώ.
SPIEGEL: Αυτό θα πρέπει να αποθαρρύνει τον μη φιλόσοφο.
HEIDEGGER: Δεν μπορώ, γιατί τα ερωτήματα είναι τόσο δύσκολα, ώστε δημόσιες εμφανίσεις μου, κηρύγματα και ηθικολογίες θα αντιστρατεύονταν το νόημα αυτής της αποστολής της Σκέψης. Ίσως μπορεί να αποτολμηθεί η φράση: Στο μυστικό της πλανητικής υπεροχής της αγνοημένης ουσίας της Τεχνικής ανταποκρίνεται το πρόδρομο και το αφανές της Σκέψης, η οποία επιχειρεί να σκεφτεί αυτό το αγνοημένο.
[ΕΝΑΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ ΣΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ - Ο Martin Heidegger για τη σχέση του με τον Ναζισμό - Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ SPIEGEL, σελ. 57-58, μτφ. Κώστας Γεμενετζής, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, 2011]
HEIDEGGER: Αυτό ακριβώς είναι το μεγάλο ερώτημα: Πού βρίσκεται η Τέχνη; Ποιον τόπο έχει;
σ. 67
Το διαφορετικό εκδηλώνεται πράγματι στα κείμενά του, με πολλά ονόματα. Ένα από τα πρώτα βρίσκεται στο Είναι και Χρόνος: η Eigentlichkeit, που συνηθίστηκε να μεταφράζεται «αυθεντικότητα», αλλά σημαίνει «ιδιαιτερότητα». Ένα από τα τελευταία βρίσκεται στη συνέντευξη στο Spiegel: η «Άλλη Σκέψη». Αυτό το «άλλο» δεν είναι αποτέλεσμα φιλοσοφικής «έρευνας», αλλά κερδίζεται μόνο ως εμπειρία. Και, «αποκτούμε μια εμπειρία από κάτι», σημαίνει για τον Heidegger ότι αυτό «μας τυχαίνει, μας βρίσκει, μας πλημμυρίζει, μας αναστατώνει και μας αλλάζει».
Κώστας Γεμενετζής, σ. 76
