Χρειαζόμουν μια καινούρια ιδέα, μια ιδέα ακόμη πιο λαμπερή από τις παλιές, μια ιδέα που θα σας αναστάτωνε μέχρι τον πυρήνα, επειδή θα σας έκανε να σκεφτείτε ότι οι περισσότερες βεβαιότητές σας ήταν λανθασμένες, χρειαζόμουν μια ιδέα που θα υποχρέωνε την αντίληψή σας να μετασχηματιστεί με έναν τρόπο συγκλονιστικό. Ήμουν σίγουρος ότι μια τέτοια ιδέα μπορούσε να υπάρξει, ότι ήταν κάπου εκεί έξω και περίμενε κάποιον αρκετά θαρραλέο για να τη συλλάβει, να την ενστερνιστεί και να τη μεταφέρει στους άλλους. Παρότι είχα διατυπώσει την Τελική Θεωρία με διαύγεια και πίστη, ενδόμυχα γνώριζα ότι αυτή η θεωρία δεν θα ήταν η πραγματικά τελική, ότι ήταν ένα προοίμιο, και ίσως η πραγματικά Τελική Θεωρία, αυτή που κανείς δεν θα τολμούσε να αμφισβητήσει, ούτε τώρα ούτε ποτέ, ίσως αυτή η θεωρία να ήταν μια δυνατότητα που περίμενε εμένα για να φανερωθεί, ίσως εγώ να ήμουν ο εκλεκτός που θα την αποκάλυπτε στα μάτια όλων, μια θεωρία απλή και προφανής, που κανείς μέχρι τώρα δεν την είχε συλλάβει ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο, επειδή ήταν τόσο απλή και προφανής.
Άρχισα να ψάχνω για την ιδέα μου στο πεδίο που συμπλέκονται οι μικρές μονάδες δόμησης, εκεί που δένονται μεταξύ τους ή συμπιέζονται, απορροφώνται η μία από την άλλη ή αποσχίζονται· διχοτομούνται, εκμηδενίζονται, εξαπλώνονται, εκτροχιάζονται, αναδιπλώνονται ή καταρρέουν· εκεί που οι μικρές μονάδες δόμησης κινούνται παροξυσμικά, προστατευμένες πίσω από το σύννεφο της απροσδιοριστίας τους, κρατώντας για τον εαυτό τους το μυστήριο της προέλευσής τους, εκεί όπου οι μικρότατες μονάδες δόμησης αυταναφλέγονται, φωτίζονται, χρωματίζονται, εξαερώνονται, δημιουργώντας προπετάσματα καπνού για να καλύπτουν τις πραγματικές προθέσεις τους, να κρύβουν την πρωταρχική αιτία που τις ωθεί. Τα σύμβολα των αριθμών δεν μου επαρκούσαν γι' αυτό που έψαχνα, χρειαζόμουν μια εσωτερική εικόνα, μια ενόραση πάνω στην οποία θα μπορούσα να χτίσω τις εξισώσεις μου. Δεν είχα όμως καμία έμπνευση· στο μικροσκοπικό πεδίο δεν έβλεπα τίποτε άλλο από ένα κινητικό νεφέλωμα, αυτό το επίμονο μελίσσι που συνθέτει υπομονετικά τον φαινόμενο κόσμο.
Έτσι αποφάσισα να δοκιμάσω την τύχη μου στον αντίποδα του μικρού πεδίου και να απομακρυνθώ. Βγήκα από τα όρια του συστήματός μας, διέσχισα την περιοχή του ηλιακού ανέμου και έφτασα στο διαστρικό διάστημα με την κοσμική σκόνη και τα αιωρούμενα συντρίμμια. Από 'κεί πέρασα στην άβυσσο του διαγαλαξιακού και, διατρέχοντας χιλιάδες χρόνια στο αφώτιστο, ψυχρό κενό, κατάφερα να φτάσω μέχρι τη νησίδα της Ανδρομέδας, με τις αντίστροφες σπείρες και τους δισεκατομμύρια ήλιους, με τα κατάλοιπα των αστρικών θανάτων και τα νέφη σχηματισμού των νέων άστρων. Εκεί είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με την παράδοξη μορφή ζωής στην οποία είχα μεταμορφωθεί στο όνειρό μου. Εγώ μπορούσα να τη δω, εκείνη όχι. Ήταν σα να μας χώριζε ένα τζάμι που από τη μια του πλευρά ήταν διάφανο, ενώ από την άλλη καθρέφτιζε αυτόν που το κοιτούσε. Εγώ βρισκόμουν από τη διάφανη πλευρά, έτσι είχα το πλεονέκτημα να κοιτάζω χωρίς να φαίνομαι. Στην εκδοχή του εαυτού μου που έβλεπα, ήμουν ένα αταξινόμητο ζώο που συνδύαζε ταυτόχρονα χαρακτηριστικά των ερπετών και των θηλαστικών. Αντί για δέρμα το σώμα μου κάλυπτε μια κεράτινη πανοπλία, είχα δυο πόδια και ουρά, ένα μικρό κεφάλι με ανοίγματα στα πλαϊνά του κρανίου πίσω από ορθάνοιχτα μάτια. Στεκόμουν μόνος σε έναν αιωρούμενο βράχο και παρατηρούσα. Αυτό ήταν το έργο που είχα αναλάβει, η παρατήρηση.
[Γιάννης Μαυριτσάκης, Rayman Ούρλιαξε, σελ. 29-30, εκδ. Σοκόλη, Αθήνα, 2023]
