11-10-2022


Επιπλέον, όπως παρατήρησε ο Χέγκελ σε μια επιστολή του στον Ζίλμαν (Zillmann) σχετικά με τη φιλοσοφία, το σκέπτεσθαι είναι «κάτι μοναχικό», και αυτό όχι μόνο επειδή είμαι μόνος μπροστά σε ό,τι είπε ο Πλάτων για τον «σιωπηλό διάλογο με τον εαυτό μου» (Σοφιστής 263c), αλλά επειδή σε αυτό τον διάλογο πάντα αντηχεί κάτι το οποίο «δεν έχει λεχθεί» και δεν μπορεί να προφερθεί πλήρως μέσω της γλώσσας και να αρθρωθεί μέσα στην ομιλία, και κατά συνέπεια το οποίο δεν μπορεί να κοινοποιηθεί όχι μόνο στους άλλους αλλά ούτε και στον ίδιο τον στοχαστή. Υποτίθεται ότι είναι αυτό το «μη δυνάμενο να λεχθεί», για το οποίο μιλά ο Πλάτων στην Έβδομη Επιστολή, που καθιστά το σκέπτεσθαι μια τόσο μοναχική απασχόληση και παρά ταύτα διαμορφώνει το πάντα διαφορετικό γόνιμο έδαφος από το οποίο αναδύεται το σκέπτεσθαι σταθερά ανανεώνοντας τον εαυτό του. 




[Hannah Arendt, Ο Μάρτιν Χάιντεγκερ είναι ογδόντα χρόνων, σελ. 24-25, μτφρ. Στέφανος Ροζάνης, εκδ. έρμα, Αθήνα, 2019]




Το σκέπτεσθαι, λέει ο Χάιντεγκερ, «έρχεται-στην-εγγύτητα εξ αποστάσεως». 

σ. 28


Στο σκέπτεσθαι ανήκει η «Gelassenheit» – η γαλήνη, η αταραξία, μια κατάσταση χαλάρωσης· εν συντομία, μια προδιάθεση προς το «ας είναι κι έτσι». Από την σκοπιά της θέλησης, οι στοχαστές πρέπει να λένε, προφανώς παραδοξολογώντας, «θέλω μη θέλοντας»· διότι μόνο «με αυτόν τον τρόπο», μόνο όταν «απομακρυνόμαστε από τη θέληση» μπορούμε «να απελευθερωθούμε και να αναζητήσουμε τη φύση εκείνου του σκέπτεσθαι που δεν είναι θέληση». 

σ. 35

Ο ΧΡΟΝΟΣ