19-11-2018


Ξέρομε πὼς τὸ Σολωμὸ δὲν τὸν ἐνδιέφερε ποτὲ τὸ περιστασιακό, τὸ ἀποκλειστικό, ἡ περίπτωση, ἀλλὰ τὸ γενικὸ ἢ τὸ ἀπεριόριστο. Ποτὲ τὸ προσωπικὸ ἢ ἀτομικό, ἀλλὰ πάντα τὸ ἀπρόσωπο. Καὶ ἡ ποίηση γιὰ αὐτὸν ἢ ὁλόκληρη ἡ τέχνη δὲ σήμαινε, ὅπως γιὰ τοὺς συγχρόνους μας, ἔκφραση τῆς προσωπικότητας, ἀλλὰ «ἀπόδραση ἀπὸ τὴν προσωπικότητα», καθὼς τὸ προσδιορίζει ἕνας πλασματικὰ σύγχρονός μας, ἀπὸ τὸν ὁποῖο μεταφράζω: «Ἡ ποίηση. . .  δὲν εἶναι ἡ ἔκφραση τῆς προσωπικότητας, ἀλλὰ μιὰ ἀπόδραση ἀπὸ τὴν προσωπικότητα» (γιὰ τοῦτο καὶ πιστεύω πὼς ὅσοι ἀξίζουν πραγματικὰ εἶναι σύγχρονοι μεταξὺ τους, δὲν εἶναι σύγχρονοι μὲ τοὺς συγχρόνους τους). Παράπλευρα ὁ Πολυλᾶς ἀποκαλεῖ γενικὰ τὸ ἔργο του Σολωμοῦ «μιὰ αὐθόρμητη ἀδιάκοπη προσπάθεια νὰ σβήνει τὴν προσωπικότητά του μέσα στὴν ἀπόλυτη ἀλήθεια» («Προλεγόμενα»).


[Ζήσιμος Λορεντζάτος, Ἕνας ὁρισμὸς τοῦ Σολωμοῦ γιὰ τὸ ὕφος (style) / Μελέτες - Τόμος Πρῶτος, σελ. 120-121, ἐκδ. Δόμος & Μουσεῖο Μπενάκη, Ἀθήνα, 2007] 

Ο ΧΡΟΝΟΣ