Δεν είμαι το αποτέλεσμα ή η διασταύρωση των πολλαπλών αιτιοτήτων που προσδιορίζουν το σώμα μου ή την «ψυχή» μου, δεν μπορώ να σκεφτώ τον εαυτό μου σαν τμήμα του κόσμου, σαν απλό αντικείμενο της βιολογίας, της ψυχολογίας και της κοινωνιολογίας, μήτε να κλειστώ μέσα στο σύμπαν της επιστήμης.
Είμαι όχι ένα «ζωντανό ον» ή ακόμη ένας «άνθρωπος» ή ακόμη μια «συνείδηση», με όλα τα χαρακτηριστικά που η ζωολογία, η κοινωνική ανατομία ή η επαγωγική ψυχολογία αναγνωρίζουν σ' αυτά τα παράγωγα της φύσης ή της ιστορίας — είμαι η απόλυτη πηγή, η ύπαρξή μου δεν προέρχεται απ' τα προηγούμενά μου, από τον φυσικό και κοινωνικό περίγυρό μου, οδηγείται προς αυτά και τα υποβαστάζει, γιατί εγώ είναι που κάνω να υπάρξει για μένα (και συνεπώς να υπάρξει στη μοναδική έννοια που η λέξη μπορεί να 'χει για μένα) αυτή η παράδοση που εκλέγω ν' αναλάβω ή αυτός ο ορίζοντας του οποίου η απόσταση από μένα θα κατέρρεε, αφού δεν του ανήκει σαν ιδιότητα, αν δεν ήμουν εδώ για να τη διατρέξω με το βλέμμα. Οι επιστημονικές απόψεις σύμφωνα με τις οποίες αποτελώ μια στιγμή του κόσμου, είναι πάντα αφελείς και υποκριτικές, γιατί υπονοούν, δίχως να την αναφέρουν, αυτή την άλλη άποψη της συνείδησης, με την οποία στην αρχή ένας κόσμος ταξιθετείται γύρω μου κι αρχίζει να υπάρχει για μένα. Το να επιστρέψουμε στα πράγματα τα ίδια πάει να πει να επιστρέψουμε σ' αυτόν τον πριν από τη γνώση κόσμο για τον οποίο πάντα μιλάει η γνώση και ως προς τον οποίο κάθε επιστημονικός προσδιορισμός είναι αφηρημένος, ενδεικτικός και εξαρτώμενος, όπως η γεωγραφία ως προς το τοπίο, όπου στην αρχή έχουμε μάθει τι είν' ένα δάσος, ένα λειβάδι κι ένας ποταμός.
[Maurice Merleau-Ponty, Προοίμιο στη Φαινομενολογία της Αντίληψης, σελ. 20-21, μτφ. Φώτη Καλλία, εκδ. Έρασμος, Αθήνα, 1977]
ένας κόσμος ταξιθετείται γύρω μου
