23-7-2018


Η συνωμοσία του Θεού φαίνεται τώρα να έχει μιαν άλλη, κρυφή, προοπτική: την αποκάλυψη του θανάτου μετά τον φόνο. Διότι άνθρωπος που στην προοπτική του βίου του ο θάνατος δεν εμπλέκεται ως αναπόφευκτο πεπρωμένο, δεν είναι άνθρωπος. Η δημιουργία του ανθρώπου αρχίζει από τότε που αρχίζει ο θάνατος. Πριν δεν μπορούμε να μιλούμε για άνθρωπο, και τα πλάσματα τα ενοικούντα μέχρι τότε τη γη είναι υπάρξεις ακαθόριστες, δημιουργήματα χωρίς πεπρωμένο, σκιές και φαντάσματα, κενότητες και ασυνέχειες μέσα στο συνεχές της Δημιουργίας. Το «παράξενο σύμβολο του Αδάμ που δημιουργήθηκε με δύο πρόσωπα», και για το οποίο μας μιλά το Ταλμούδ 

(...) μ' ένα κεφάλι ολόκληρο πρόσωπο χωρίς φόντο βάθους, χωρίς σκιά οπισθοβουλίας και πνευματικής επιφύλαξης, χωρίς πιθανή ρήξη με τον Θεό, ακόμη και μέσω της επιλογής του Κακού

ανακεφαλαιώνει τη σύγχυση και την αμορφία της Δημιουργίας πριν από τη δημιουργία του θανάτου. Ο Κάιν, η τερατώδης γέννα του απόβλητου Αρχαγγέλου, ο γιος του φιδιού, είναι λοιπόν εκείνος που η συνωμοσία του Θεού τον επιλέγει για δημιουργό του θανάτου. Αλλά επιλέγοντάς τον να «επινοήσει» τον θάνατο, αυτόματα τον ανυψώνει σε δημιουργό διά του θανάτου του ανθρώπου. Μόνον έτσι η εξουσία περνά από τον Θεό στον άνθρωπο. Από τον Θεό στον γιο του φιδιού. 


[Στέφανος Ροζάνης, Μελέτες για τον Ρομαντισμό, σελ. 183, εκδ. Πλέθρον, Αθήνα, 2001]


Αυτό το σημάδι του Κάιν, σημάδι του φόνου που εξανθρώπισε τη Δημιουργία, ο Κόλεριτζ το δάνεισε στον «Αρχαίο Ναυτικό», στον περιπλανώμενο Ιουδαίο του, ο οποίος μ' αυτόν τον τρόπο γίνεται το είδωλο του Κάιν, με τα αιμάσσοντα μάτια του και το εξαγριωμένο πρόσωπο, σημείο της θείας παραφροσύνης εκείνου που μέσα στην απόλυτη ερημιά μορφώνει το πεπρωμένο του ανθρώπου. 
σ. 184

Ο ΧΡΟΝΟΣ