Ζούμε σε μια δύσκολη εποχή, η οποία δεν έχει αρχίσει τώρα. Μια συμβατική αρχή αυτής της δύσκολης εποχής μπορεί να βρεθεί ιδίως στον Διαφωτισμό του 17ου αιώνα. Ας μην κάνουμε όμως ιστορία της φιλοσοφικής σκέψης. Ας δούμε μερικά πράγματα που είναι πολύ σημαντικά. Σε οποιαδήποτε διαφωτιστική δραστηριότητά του, ο άνθρωπος επινοεί κάτι το οποίο ναι μεν φαίνεται προοδευτικό, από την άλλη όμως πλευρά είναι το πιο ύπουλο και το πιο καταδικαστικό του ανθρώπου: Την έννοια της σωτηριολογίας, την έννοια του σωτήρα. Κάποιος είναι ο σωτήρας μας. Θέλετε να τον ονομάσουμε Ιησού Χριστό, θέλετε να τον ονομάσουμε Θεό κατά τον Ιουδαϊκό Πατέρα, θέλετε να τον ονομάσουμε ιδεολογία, επιστήμη; Όπως και να τον ονομάσουμε, αυτός είναι ο σωτήρας. Είναι κάτι εξωγενές ως προς τον άνθρωπο. Αυτός ο σωτήρας είναι έξω από το ανθρώπινο, είναι μια εξωγενής παρέμβαση πάνω στο ανθρώπινο πεπρωμένο. Δείτε τι τραγικό συμβαίνει εδώ και πώς ο Γνωστικισμός αντί της σωτηριολογίας έχει επιλέξει μια θεμελιώδη υπόσταση ανθρώπινη, ανθρώπινη καθαρά, τη λύτρωση. Άλλο είναι η λύτρωση άλλο η σωτηρία. Η λύτρωση έρχεται από αυτό το «αν φέρω ενώπιόν μου κάτι που είναι μέσα μου». Αν καταφέρω να το φέρω ενώπιόν μου. Ο Σωτήρας είναι η έξωθεν επέμβαση κάποιου πράγματος, είτε εγκόσμιου, είτε μεταφυσικού.
[Στέφανος Ροζάνης, Μύθος και Αφήγηση στον Σύγχρονο Κόσμο / Διαλέξεις για τον Γνωστικισμό, σελ. 80-82, εκδ. Βιβλιοπωλείο Σύγχρονη Έκφραση, Λιβαδειά, 2013]
Θα ξεκινήσω από το σημαντικότερο απόκρυφο ευαγγέλιο, το σημαντικότερο κείμενο του κώδικα Ναγκ Χαμαντί, που είναι βέβαια το ευαγγέλιο του Θωμά. Θα σας διαβάσω μία απλή πρόταση «Αυτό που διαθέτετε θα σας σώσει, αν το φέρετε ενώπιόν σας, από μέσα σας».
σ. 77
