8-7-2016


Μετά λοιπόν την προσεκτική ανάγνωση των δύο αυτών μελετών, στην κοινή διαπίστωση, στην οποία καταλήγουν ως προς τα διαβάσματα του Σολωμού και ο Βελουδής και ο Coutelle, ότι δηλαδή ο Σολωμός δεν φαίνεται να παρακολουθεί καμιά ιδιαίτερη θεωρία, μέθοδο, σχολή, ρεύμα κλπ., αλλά μάλλον να σταχυολογεί, όπου τα βρίσκει, τα στοιχεία που τον ενδιαφέρουν, μπορούμε με βεβαιότητα να προσθέσουμε την εξής παρατήρηση: Τα στοιχεία που εν τέλει βλέπουμε τον Σολωμό κάθε φορά να σταχυολογεί, να ξεχωρίζει, ν' αντιγράφει, να σχολιάζει, ν' αξιοποιεί, είτε αυτά προέρχονται από γερμανικές, είτε από γαλλικές, είτε από ιταλικές, είτε από αταύτιστες πηγές, είτε από παλαιότερες, είτε από νεότερες, είναι όλα, τουλάχιστον στην ώριμη περίοδο της ζωής του, σχετικά με έννοιες που μπορεί μεν να έχουν ποικίλες προελεύσεις, αλλά που όλες έχουν από κοινού το ότι αναφέρονται στα καθιερωμένα και οικεία θέματα του μυστικισμού (όλων των τάσεων και αποκλίσεων), τα διάχυτα και ευρέως διαδεδομένα στην Ευρώπη (χάρη κυρίως στη λογοτεχνία) στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Κι αυτό, μέσα στο χάος των σολωμικών χειρογράφων, παρουσιάζει μιαν ασυνήθιστη συστηματικότητα. 

[Χρήστος Παπάζογλου, Μυστικιστικά θέματα και σύμβολα στο Carmen Seculare του Διονυσίου Σολωμού, σελ. 50-51, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1995]

Ο ΧΡΟΝΟΣ